Unit 4.2

Tezlik Fiili: Olumsuz

Introduction

Tezlik fiili, kurallı birleşik fiillerden (yeterlik, tezlik, sürerlik ve yaklaşma) biridir. Diğer kurallı birleşik fiillerde olduğu gibi tezlik fiilinde de yardımcı fiil anlamını yitirir. Çabukluk, aniden olma ya da önemsememe, gelişigüzel yapma anlamı katar.

Form

Tezlik fiillerinin olumsuz hâlinin kullanımı çok yaygın değildir. Tezlik fiilinin olumsuz hâli şu şekildedir:

fiil kökü + “-(y)ıver” + “-ma” + dilek/haber kipi + şahıs eki

Kişi Olumsuz
Ben Bitir-iver-me-di-m
Sen Bitir-iver-me-di-n
O Bitir-iver-me-di
Biz Bitir-iver-me-di-k
Siz Bitir-iver-me-di-niz
Onlar Bitir-iver-me-di-ler

Tezlik fiilinin farklı bir kullanımı ise olumsuzluk ekini tezlik fiilinden önce getirerek emir kipinde, küçük veya önemsenmeyen bir ricada bulunma anlamı verir. Formülü şu şekildedir:

fiil kökü + “-ma” + “-(y)ıver” + emir kipi + şahıs eki

Kişi Olumsuz
Ben
Sen Bitir-me-yiver
O Bitir-me-yiver-sin
Biz
Siz Bitir-me-yiver-in
Onlar Bitir-me-yiver-sinler

Use

Türkçede tezlik fiilleri fiilin hemen yapıldığını belirtmek için kullanılır. Bunun dışında da kullanım alanları vardır:

  1. Çabukluk bildirmekte
  2. Aniden, beklenmeyen bir olay hakkında
  3. Önemsememe, gelişigüzel yapma bildirmekte

Exercises


The exercises are not created yet. If you would like to get involve with their creation, be a contributor.


Lisans